19. Nationaal Park Hoge Kempen
Inleiding
Dit jaar hebben we besloten om de meerdaagse wandeling wat dichter bij huis te houden. En er is nog genoeg te wandelen in ons eigen land. Ons oog viel ditmaal op het grote Nationaal Park Hoge Kempen in Limburg. Gezien we beiden geboren Kempenaren zijn (wel in de Antwerpse Kempen, maar dat is bijzaak) vonden we dat we dit Nationale Park met een bezoek moesten vereren. Doorheen het park loopt het bekende National Park Trail, maar dat is 105 km lang en toch iets té lang voor de drie dagen die ons beschikbaar waren. We hebben dus maar een eigen ‘trail’ in elkaar geknutseld van een goede 78 km lang, dat uiteindelijk opgelopen is tot een dikke 80 km door enkele omwegen tijdens de tocht.
1. Kattevennen (Genk) - Eisden : 29,8km : 6 juli 2026
Het 12.000 hectare grote Park heeft negen toegangspoorten, die gemakkelijk toegankelijk zijn en waar er voldoende parkeergelegenheid is. We laten ons rond 9u00 afzetten aan de ‘Kattevennen’ en beginnen onmiddellijk aan onze wandeling. Bij het plannen van onze tocht heb ik me voornamelijk laten leiden door de wandelknooppunten van de ‘wandeleninlimburg.be’ site, maar dit zijn slechts herkenningspunten (wandelwissels genoemd) onderweg en men kan het pad tussen de punten slechts virtueel volgen via de app. Gelukkig heb ik ook een kaart afgeprint met de route en gaan we onze weg dan maar ‘old skool’ volgen met de kaart in de hand.
We komen zo al snel op een knuppelpad terecht dat ons door een mooie holle weg voert. Normaal zal het pad hier waarschijnlijk erg drassig zijn, maar door de droge maand juni is het nu niet echt het geval. Na een aangenaam stuk doorheen het bos moeten we even wat asfalt verwerken in de buitenwijk van het dorp Gelieren om wat verderop een grote omweg te maken langs het golfterrein Stiemerheide. We bereiken de vroegere verkeersweg N730, die nu een fietspad geworden is. We volgen die nu over de A2-E 314 noordwaarts. Stil is het hier echter niet. Later blijkt dat enkele honderden meters ten westen van ons zich een groot motorcross en karting terrein bevindt. Een oude, bijna niet leesbaar betonnen infobord laat ons weten dat hier ooit nog een schietterrein is geweest van het leger.
Dan komen we dicht bij de N75 op meer open terrein terecht onder een hoogspanningslijn. Er staat hier nu veel St. Jacobskruiskruid. We komen wat meer wandelaars tegen wat erop duidt dat we dichter bij één van de andere toegangspoorten komen. We steken via een mooie wandel- en fietsbrug de N75 over en belanden bij het oude station van As, dat nu een horeca gelegenheid geworden is, ’t Stasjon. Het is kwart voor 12 en tijd voor een halte. Onze boterhammen mogen we hier niet opeten, maar een frisse dronk laten we aan onze neus niet voorbijgaan.
Niet veel verder vinden we in het Stokkemerbos een omgevallen boomstam, die we gebruiken als zitplaats om onze picknick te verorberen. We volgen daarna even het fietspad dat over het traject van het vroegere Kolenspoor loopt, maar laten dat snel achter ons als we verderop een kaarsrecht pad oostwaarts inslaan. Zoveel bos kan zelfs wat eentonig worden als er af en toe geen onverwachte ontmoeting plaatsvindt. Een 100 m voor ons zien we plots een ree op het pad staan. We blijven stokstijf stil staan en het dier staart ons wel een minuut lang aan. Tijd genoeg om een (ietwat wazige) foto te nemen van die mooie viervoeter. Zo belanden we ongemerkt in het Dilserbos. Verderop komen we langs de rand van het bos in een meer open landschap met graan- en maïsvelden. Naast de ons reeds bekende hoogspanningslijn versieren nu ook enkele windmolens de omgeving.
Ter hoogte van een verharde weg vervoegt de GR 561 ons pad. Deze GR (het Kempen-Maaspad) loopt in een grote boog van Diest via Valkenswaard naar Maastricht en we gaan die vandaag en morgen nog enkele keren tegenkomen. We gaan nu zuidwaarts over wat meer geaccidenteerd terrein richting bungalowpark Sparrendal, want we weten dat we daar kans maken op een drankstop. En we hebben geluk. Als we om 15u bij het park toekomen vinden we er niet alleen een caféetje, maar het is nog open ook. We zetten ons graag neer in de schaduw van het terras van de ‘Bagatelle’. Via een tweede mooie fiets- en wandelbrug steken we de N75 nogmaals over en gaan nu linea recta zuidwaarts door het Lanklaarderbos richting Ter Hills Resort.
Door de ontginning van koolmijnen (onder andere) in deze streek zijn hier symmetrisch conische heuvels ontstaan, die nu begroeid zijn met bomen. We beklimmen de laagste van de Tweelingsterril (126 m) en hebben zo een mooi zicht op de weidse omgeving en de Grote Plas met de fiets- en wandelbrug die er doorheen loopt.
Deze waterplas is niet natuurlijk ontstaan, maar het resultaat van mijnbouw, verzakkingen boven ondergrondse mijngangen en zandwinning op de voormalige steenkoolmijn Eisden. Na de afdaling maken we dan ook dankbaar gebruik van de brug om de plas over te steken. Deze slechts in september 2024 geopende pontonbrug is 380 m lang en ligt in een mooie S-vorm bijna op het water.
We beginnen stilaan de kilometers te voelen en zijn blij als we de buitenwijken van Eisden bereiken. Iets voor de imposante gerestaureerde schachtbokken van de oude steenkoolmijn steken we de Zetellaan over en richten onze stappen naar het Hotel Porta Cité, waar we een kamer voor de nacht hebben gereserveerd. Alsof we nog niet genoeg kilometers hebben gegaan, besluiten we om ons avondmaal te gaan nuttigen in restaurant La Pizzaiola aan het Vrijthof in (Oud-)Eisden een 1,5 km verder. ’s Avonds kunnen we dan nog een tijd genieten van het gejuich op de straat voor ons hotel op de 1-0 overwinning van de Spaanse ploeg tegen Portugal op het WK Voetbal in de Verenigde Staten.
2. Eisden - Gellick : 29,7km : 7 juli 2026
Ondanks het Spaanse feest van gisteravond, heeft de nachtrust ons deugd gedaan en als we om 9u00 – na een bezoek aan een plaatselijke (Turkse) bakkerij – terug het bos intrekken, zijn we weer helemaal gereed voor een mooie wandeldag. We volgen eerst weer de witrode streepjes van de GR 561 en staan bijna onmiddellijk voor een tweede maal oog in oog met een ree. Dit exemplaar verdwijnt sneller terug het bos in. We wandelen nu door het Mechels bos (ik veronderstel dat het te maken heeft met het nabijgelegen Maasmechelen en niet het andere Mechelen), steken via een brugje de N 763 verkeersweg over en belanden zo bij de volgende toegangspoort van het Park, de Mechelse Heide.
Na Camping Salamander gaan we nu een meer open heidelandschap door. Dit doet ons meer aan onze geboortestreek denken. We worden direct een heuvel opgestuurd , vanwaar we een mooi zicht hebben op de omgeving. Onder ons zien we een grote vijver blinken. Tot voor kort was dit nog een zandgroeve, waar witzand werd opgegraven. Naar het schijnt staan we hier met 105 m op het hoogste punt van de Hoge Kempen.
We volgen nu een plaatselijke wandeling en blijven even op hoogte de omgeving bewonderen. We laten de heide achter ons en vinden de GR 561 terug, die we onder de E 314 en langs een volgende camping (Kikmolen) volgen. We steken de Kikbeek over en volgen even een vlonderpad door het water.
Als we de Weg naar Zutendaal overgestoken zijn, komen we langs een groot weidelandschap, dat zover we kunnen zien vol staat met geel Jakobskruiskruid. De bloem bloeit meestal rond de feestdag van de heilige Jacobus (25 juli) (misschien iets vroeger nu door het warme voorjaar). Jakobskruiskruid is giftig voor de meeste zoogdieren, waaronder ook de mens. De bloemen bevatten tweemaal zoveel gif als de bladeren. Aan de rand van die gele zee komen we uit bij een zitbank en omdat het bijna middag is, besluiten we om hier te picknicken.
Net als we gedaan hebben met eten, komt er een drietal Nederlandse wandelaars langs, die ook naar een rustplaats zoeken en ze nemen dankbaar onze plaats in op de bank. Nog steeds de GR 561 volgend dalen we nu stilaan af naar de Ziepbeek. Via een smal vlonderpad steken we de beek in de drassige vallei over zonder onze schoenen nat te maken. Op hoogte volgen we een tijdlang de beek tot we aan de Daalbroekstraat uitkomen. En hier lopen we even mis. We volgen het fietspad langs de straat te lang richting Rekem en moeten op onze stappen terugkeren om terug op onze geplande route te belanden. We volgen nu verder de tekens van het National Park Trail en wandelen zo zigzag door het Pietersembos tot we iets voor 18u op de grote parking van de toegangspoort Pietersheim belanden. We gaan heel de site en de bekende waterburcht niet bezoeken, maar we weten dat er zich hier bij de kinderboerderij een cafetaria bevindt en gelukkig is die op deze dinsdag in de vakantie open. Op het terras kunnen we even onze dorst laven.
Na de welgekomen halte trekken we terug dieper het bos in. We passeren langs de achterkant van het ZOL Ziekenhuis Oost Limburg en blijven het National Park Trail verder volgen langs de Bessemerstraat tot we op een fietspad komen richting Gellick. We komen zelfs even op de GR 5 terecht voor we in de buitenwijken van Gellick arriveren. We moeten nog heel het dorp door voor we bij ons verblijf van vandaag komen, de B&B Gellick in de Dorpsstraat. Deze B&B heeft zelfs een heel eigen wijndomein. We worden uitgebreid welkom geheten door de gastvrouw en genieten na een welkome douche nog van een heerlijk avondmaal.
3. Gellick - Genk : 21,09km : 8 juli 2026
We gaan vanavond de trein van Genk naar Leuven nemen, dus ook vandaag staan we vroeg genoeg op om rond 9u van start te gaan. Het ontbijt in de B&B Gellick is al even hoogstaand als het avondmaal gisteravond. We pakken ook nog een lunch mee en laten Gellick achter ons. We wandelen langs de Dorpsstraat het dorp uit en gaan ter hoogte van de volgende bocht het Nationaal Park terug in. We komen nu in natuurgebied ‘De Hoefaert’, een gebied met veel loof- en naaldbossen, maar ook moerassen.
Ter hoogte van de Munsterbeek (mooi bruggetje) en de Cascadevijvers komen we in drassig gebied terecht. Er liggen hier grote planken op de grond, die bij vochtig weer waarschijnlijk erg nodig zijn, maar ook nu nog in deze droge periode onze schoenen droog houden.
We zijn hier al een tijdje weer de GR 5 aan het volgen (niet helemaal dezelfde route als die in 2000, toen wij nog dit lange afstandspad wandelden) en komen door het ‘stiltegebied Zwarte Put’. Er liggen in dit gebied verspreid zeven zwerfstenen met teksten van o.a. Bernard Dewulf, Leonard Nolens, Herman Rohaert, Willem Vermandere en Jeroen Brouwers.
We zullen er enkele van tegenkomen. In de beken hier zien we ook sporen van bevers, maar we krijgen geen enkel exemplaar te zien. Tussen de struiken door spotten we wel enkele Schotse Highlanders (de viervoeters, niet de tweevoeters), die hier ingezet worden voor natuurbeheer. We blijven de zuidwestelijke rand van het Nationaal Park volgen en missen zo een volgende toegangspoort van het Park, de Lieteberg.
We komen eerst door een wat lager gelegen gedeelte waar een volgend knuppelpad ons weer droog naar de overkant van een beek brengt voor we rond de flanken van de Hesselberg verder wandelen. In de vallei van de Zutendaalbeek komen we ter hoogte van het befaamde 6 meter hoge Mariastandbeeld uit bij een bank en die gebruiken we voor een korte rustpauze om te lunchen.
Een 700 m verder passeren we de brasserie Diner’O, waar we ons op het terras neerzetten en een frisdrank bestellen. We zijn nu in de buitenwijken van Zutendaal beland en moeten enkele drukke verkeerwegen oversteken voor we bij taverne ’t Soete Dal terug het groen in kunnen wandelen. Het duurt echter niet lang voor we bij de rand van een groot bungalowpark/camping terecht komen. Het Nationaal Park Trail leidt ons errond en zo komen we langs de Papendaalse Plas. Dit was een groeve waar grind en zand werd ontgonnen vanaf de jaren ’60 tot in 2016. Het is een recreatiezone geworden met ruimte voor vissers, duikers, zeilers en surfers.
Hier blijven we een tijd langs de oever wandelen tot we terug op asfalt belanden. Verder steken we de drukke Genkerweg over en volgen een pad onder een hoogspanningslijn. Het Trail leidt ons dan zigzagsgewijs door de bossen en als we tenslotte bij de ‘Stokkenmannen’ belanden, die de sirtaki dansen, weten we dat ons einddoel niet ver af meer is. Enkele honderden meters verder lopen we onder een met spiegelpanelen bedekte constructie door waarnaar ik even het raden heb wat het is. Het blijkt de ‘Bliksemtrap’ te zijn. Een trap van 164 treden in bliksemschichtvorm, die 35 m hoog is en een mooi uitzicht biedt op het Nationaal Park. Wij wagen ons echter niet aan de beklimming want weten dat er hier in Kattevennen een café is, waar we even kunnen uitrusten voor onze laatste etappe naar Genk.
Iets na 14u30 doen we terug onze rugzakken om en gaan op zoek naar de beste weg naar het treinstation van Genk. Het blijkt dat we eerst hetzelfde wandelpad moeten volgen, waarlangs we twee dagen geleden onze driedaagse begonnen zijn. Dit brengt ons bij een tunnel onder de Oosterring van Genk en zo in het mooie Heempark. Eerst wandelen we door aangelegde tuintjes met groenten en kruiden, maar al snel bevinden we ons in het langgerekte Molenvijverpark. Langs de Molenvijver is het fijn wandelen en voor we het weten staan we op de Europalaan. Na een dikke kilometer langs deze superdrukke verkeersweg komen we net op tijd bij het station om de trein van 15u39 naar Leuven te nemen.
