GR12 Wallonië
Brussel – Le Culot (27,2 km ) : 18 juni 2019
Een maand na onze vorige etappe staan we om kwart na negen weer op de Grote Markt in Brussel. Voor het eerste gedeelte moeten we slechts de toeristenstroom volgen, die ons in enkele minuten tot bij één van onze bekendste, maar ook kleinste landgenoten brengt, Manneke Pis. Vervolgens worden we langs een deel van de eerste 13e eeuwse stadsomwalling geleid. Een deel hiervan zou vorig jaar in november ingestort zijn, maar daar merken we hier niet veel meer van.
Langs de Kapellenkerk en de OLV-ter-Zavelkerk komen we langs een parkje aan de Kleine Zavel waar de graven van Egmont en Hoorn vanop een hoogte de omgeving domineren. We maken ook kennis met onder andere Mercator en Dodoens voor we in de Wolstraat voor het Egmontpaleis staan. Het paleis kunnen we niet in, maar we worden wel door het ernaast gelegen Egmontpark geleid, weerom een kleine groene long in deze wereldstad. Wat verder staan we dan voor het indrukwekkende Justitiepaleis, dat al tientallen jaren in de stellingen staat. We steken het Poelaertplein (architect van het paleis) over langs het Monument voor de Belgische Infanterie en genieten wat verder van het uitzicht dat we hier hebben over het centrum van onze hoofdstad.
Met een lift dalen we enkele tientallen meters af en komen beneden terecht in de Marollenwijk. Grote getekende taferelen op blinde muren brengen wat kleur in deze wat armoedige buurt. Dan gaat het in rechte lijn door naar de Hallepoort op de Kleine Ring. Het is de enig overgebleven poort van de 2e stadsomwalling (14e eeuw) en we staan even stil om het te bewonderen. We wandelen voorbij de St. Gilliskerk en het gemeentehuis voordat we tenslotte aan ons volgende groene traject komen, het Park van Vorst. Dit is één van de Brusselse parken, die bevolkt is geraakt met parkieten. Via een groene berm waarvan we terug een mooi zicht hebben over Brussel, worden we het Dudenpark ingeloodst.
Als we wat later via een mooie poort terug uit het park komen, zien we de St. Augustinuskerk, die zich op het Hoogte Honderdplein bevindt. Zoals je kan denken ligt deze wijk in Vorst op ongeveer 100 m hoogte, naar het schijnt het hoogste punt van Brussel. Dan kan het van hier alleen maar bergaf gaan en dat gebeurt ook in de Coghenlaan, waar we door een mooie wijk wandelen (komt het door de vele klimrozen die hier nu in bloei staan?). We zijn nu in Ukkel aanbeland en komen langs de Pieterskerk voor we op de Brugmanlaan terecht komen ter hoogte van het Heldenplein. Aan de overkant komen we bij “ ’t Hof ten Horen” (Le Vieux Cornet). Charles de Coster liet hier zijn Tyl Uilenspiegel nog een avontuur beleven. Er staan enkele tafeltjes buiten en we laten ons verleiden om ons even neer te zetten met een pint.
Na de mooie holle Crabbegatweg, kiezen wij ervoor om via het Wolvendaelpark verder te gaan. Langs wandelpaden met namen van striptekenaars komen we buiten het park direct uit bij de begraafplaats van Ukkel. En daar moeten we even door lopen. Natuurlijk moeten we even het graf van Hergé bezoeken en gelukkig is het vrij goed aangegeven. Het kerkhof is ‘volzet’ en het is hier ondertussen door minder onderhoud een kleine wildernis aan het worden. En dat heeft wel zijn charmes. Aan het station Kalevoet gaan we via een tunnel onder de sporen door en wat verder volgen we de Geleytsbeek tot aan de Nekkersgatmolen. Het is een mooie wandeling doorheen een verrassend groen landschap. Verder verlaten we het Brussels Gewest en komen om 13u20 in Drogenbos uit bij de St. Niklaaskerk.
We trekken langs het grote domein van het kasteel Calmeyn en wandelen door het mooi aangelegde park Frankveld. We steken via een ijzeren brug een spoorweg over en volgen die tot we boven de velden het kasteel van Beersel zien uitsteken. Op het grasveld naast de slotgracht van dit waterkasteel zetten we ons neer om onze picknick te gebruiken, die we daarna nog doorspoelen op het terras van de plaatselijke brasserie. Langs kleine, overgroeide paadjes, langs bermen bezaaid met prachtige, rode klaprozen en weiden waar het pas gezaaide mais nog maar net boven de grond uitkomt, bereiken we het Begijnbos. Hier profiteren we even van de schaduw voor we de laatste afdaling naar Dworp inzetten.
De GR 12 maakt langs de traag kabbelende Meerbeek een grote bocht rond het centrum van Dworp en dan gaat het weer langs steeds kleinere paadjes tot we ter hoogte van de Moulin des 7 Fontaines bij de vijvers van Zevenbronnen uitkomen. Hier stappen we op de taalgrens met links van ons de gemillimeterde velden van de immense Golf Club 7 Fontaines. We laten Vlaanderen achter ons als we onze laatste GR stappen van vandaag richten naar het gehucht Le Culot.
Le Culot – Henripont (31,9 km ) : 16 juli 2019
Vandaag gaan we niet rekenen op het openbaar vervoer. We zetten een auto aan het eindpunt in Henripont en rijden met een andere naar Le Culot waar we om 8u30 vertrekken voor onze eerste volledig Waalse GR 12 dag. Het begin vandaag is al mooi, echt wat men van een GR verwacht. Smalle paadjes tussen groene velden afgewisseld met passages door slaperige dorpjes. Af en toe wat asfalt, maar niet overdreven en voor we het weten, staan we om 10u al aan de rand van het Hallerbos. Het is juli en de hyacinthentijd is al voorbij, maar die hebben we vroeger al eens meegemaakt. Juist uit het bos, begroet de E19 ons met zijn constant gezoem. In de vallei van de Hain onder ons zien we de eerste huizen van Braine-le-Château (Kasteelbrakel). Langzaam dalen we ernaar af en pikken onderweg de GRP 127 op, het nieuwe parcours van het oude Tour du Brabant Wallon.
Uiteindelijk komen we beneden in de vallei uit bij de slotgracht rond het plaatselijk kasteel, tot halfweg de 17e eeuw bezit van de graven van Hoorn. Het is nu privé bezit. We komen langs de plaatselijke watermolen en brengen om 10u45 een bezoek aan de plaatselijke Eglise St. Rémy en de schandpaal op het marktplein. Het is even zoeken maar we vinden even later toch een caféetje open waar we even kunnen neerzitten. Ons bezoek loopt een beetje uit en het is dan ook al middag als we Chapelle Notre Dame au Bois bereiken. Ittre ligt hier maar een 5 km vandaan. Onderweg worden we dwars door een paar koeienweiden gestuurd, dus het is even oppassen dat we niets mee nemen onder aan onze schoenen. Zonder ongelukken bereiken we een paadje dat ons tot in Ittre brengt. Langs het plaatselijk chateau en de St. Rémykerk bereiken we het centrum.
Tijd voor de picknick. We zetten ons op een bank in het centrum naast enkele tennisvelden en versterken op ons gemak de innerlijke mens. Als we wat later verder gaan, treffen we op een pleintje wat verderop een monumentje aan, gemaakt van enkele molenstenen. Dit zou het geografisch centrum van België aanduiden. Ondertussen is dit – onder andere omwille van het feit dat de Oostkantons niet in de berekeningen waren opgenomen – in 1998 verplaatst naar Nil-St-Vincent, een dorp een 30-tal kilometer ten oosten hiervan. Het monument blijft echter wel staan hier. We verlaten Ittre en laten ons langs kleine veldweggetjes heuvel op en dan dalwaarts verder voeren tot we een halfuur later bij het kanaal Brussel-Charleroi staan. Via de met bloembakken versierde brug bij Asquemont steken we om 14u het water over en duiken aan de overkant een mooi pad in dat hier en daar wat overgroeid is, maar wel aangenaam om te wandelen.
Om kwart voor drie komen we aan in het dorpje Virginal. Ook hier heeft men op geen bloem meer of minder gezien. Echt un village fleuri ! Buiten het dorp worden we weer de heuvels in gestuurd. Wel vermoeiend, maar de uitzichten zijn toch de moeite waard. Als we tenslotte bij het Bois de Houssière komen, wacht ons een teleurstelling. Een plakkaat vertelt ons dat men op het moment ‘des travaux de transformation’ (wat dat ook mag betekenen) aan het doen is in het bos en we worden vriendelijk verzocht tussen 15 mei en 31 juli hier niet door te stappen. We besluiten te doen alsof onze neus bloedt en stappen toch het bos in. Het is een prachtig woud en als we wat verder een trio wandelaars onze kant zien uitkomen, vertellen ze ons dat er geen probleem is om verder te wandelen. En zo kunnen we dan meer dan 3 kilometer lang genieten van het groen. We raken even de westkant van het bos, waar het nog maar 1 km wandelen is tot in Braine-le-Comte en draaien dan naar het oosten om na nog wat groen tenslotte de bomen achter ons te laten en we het kerkje van Henripont voor ons zien opdoemen. Het is net 17u30 als we bij onze auto aankomen. Het was weer een gevulde dag met een mooi parcours overgoten door een gulle zon.
Henripont - Seneffe (24km) : 2 mei 2026
Eindelijk nog eens onderweg ! Omwille van persoonlijke beslommeringen is het ondertussen alweer 7 jaar geleden dat we onze tocht op de GR 12 hebben kunnen verderzetten. Na een zonnige april hadden we op een droge driedaagse gerekend, maar dat zou nog tegenvallen. Als we echter om 9u45 de kerk in Henripont achter ons laten ziet alles er nog goed uit. Een aangenaam zonnetje begeleidt ons als we na een kilometer de talud opklimmen van een vroegere spoorlijn. Het fietspad dat we daar vinden brengt ons na een schaduwrijke wandeling in Ronquières. Het bescheiden dorpje heeft zijn naam gegeven aan het befaamde ‘Plan Incliné’, waarlangs we onze weg vervolgen. Het is een bijna 1,5 km lange bootlift, die de vaartuigen in één beweging 150 meter hoger (of lager) brengt. Het voetpad loopt er niet juist langs, dus we kunnen niet het volledige hellend vlak zien. Boven is er een uitkijktoren, maar we besluiten er niet op te klimmen.
Dan steken we de heuvelrug over, die het nieuwe kanaal Brussel-Charleroi van het oude scheidt. In de vallei van het riviertje de Samme vinden we het oude kanaal terug bij Sluis nr. 23. Het oude sluiswachterhuisje en de sluis zelf hebben hun reden van bestaan verloren en de sluis zelf is een vistrap geworden. We volgen vanaf nu het jaagpad zuidwaarts. We komen langs het achter een haag verborgen Château de la Roque en bereiken rond 13u het dorpje Arquennes. Tijd om even van de GR af te wijken en in het plaatsje op zoek te gaan naar een plaats om onze picknick te verorberen. Op het dorpsplein vinden we het café du Stade, waar blijkbaar een bescheiden dorpsfeest bezig is. Blijkt dat dit weekend de Kermesse d’ Arquennes plaatsvindt. Even later komt er onder het afvuren van oude musketten met tromgeroffel een in antieke kledij gestoken stoet voorbij. Bij het kanaal vinden we de GR terug en volgen onze weg verder langs het jaagpad.
We gaan onder de E 19 (snelweg Brussel-Parijs) door en worden even later aangesproken door een andere wandelaar. Hij blijkt één van de toezichthouders te zijn van de GR paden in Henegouwen en we blijven enkele minuten met elkaar praten. De zon is nog steeds van de partij en vele soorten bloemen kleuren de rand van het pad. Roze koekoeksbloemen, wit fluitekruid, blauwe vergeet-me-nietjes en geel koolzaad maken van de omgeving een mooi schilderij. Nestelende meerkoeten, witte zwanen en Canadese ganzen laten zich bewonderen op het water. Tenslotte zien we de toren van de Eglise Saints-Cyr et Julitte boven de bomen uitsteken en om iets voor 16u vinden we in het centrum van Seneffe in ‘Le Relais de la Samme’ een tafeltje op het terras waaronder we onze benen even kunnen uitstrekken.
Maar we zijn er nog niet, want ons hotel voor de nacht bevindt zich op enkele kilometers buiten Seneffe. Eerst voert de GR ons nog langs het Château de Seneffe. Een kasteel uit de 18e eeuw met een grote tuin errond dat bezit is van de Franstalige Gemeenschap en nu een Museum voor Zilversmeedkunst herbergt. In de Tweede Wereldoorlog diende het kasteel als plaatselijk hoofdkwartier en zomerverblijf van generaal Von Falkenhausen, de militaire gouverneur van het door de nazi’s bezette België. Het laatste stuk van vandaag wandelen we langs het erg smalle vroegere jaagpad van het oude kanaal om bij de eerstvolgende brug de GR achter ons te laten en de laatste kleine kilometer naar ons verblijf voor de nacht te stappen. Om 17u kunnen we in het hotel Au Fil de l’ Eau onze rugzakken afleggen en genieten van een verfrissende douche.
Seneffe – Abbaye d’ Aulne (35 km) : 3 mei 2026
Na een lekker ontbijt nemen we bij de Pont de l’ Origine de draad van onze wandeling terug op. We wandelen een tijd terug langs het oude kanaal en passeren enkele wandelaars (veronderstellen we) die nog in hun slaapzakken liggen, die ze hier tussen enkele bomen langs het pad hebben gespannen. Verderop bereiken we het Bois de la Bomerée, waar we plots bij een rond stenen torentje uitkomen. We staan hier namelijk 30 m boven het oude kanaal, dat zich hier ondergronds in een tunnel bevindt. Dit werd in het midden van de 19e eeuw gegraven om de laatste hoogte tussen de rivierbekkens van de Schelde en de Maas te overwinnen. Volgens het infobord kon men tijdens de bouw via dit gebouwtje in de tunnel geraken en later werd het gebruikt voor de ventilatie. Na een aangename wandeling door het bos krijgen we plots een mooi zicht op het nieuwe kanaal onder ons. We wandelen nu langs de befaamde Tranchée de Godarville, een enorme sleuf die men hier gegraven heeft om het nieuwe kanaal tussen Brussel en Charleroi toegankelijk te maken voor grotere boten.
Ook aan de andere kant van het kanaal blijven we een tijd in deze reuzengracht wandelen tot we bij een brug over een jachthaventje komen. En dan gebeurt wat er voorspeld was … het begint te regenen. En dit zal bijna de hele dag zo blijven. Het volgende stuk van de GR verloopt vooral over asfalt met af en toe een stukje groen ertussen tot we bij La Hestre in het Bois de Mariemont belanden. Dit is een mooi stuk doorheen het groen, waar geen eind aan lijkt te komen tot we bij een oud spoortunneltje op een rechte asfaltweg terechtkomen, die ons bij de eerste huizen van Morlanwelz brengt bij een monument uit cortenstaal, dat een lokaal folklorepersonage “Le Vî Grand Pé” voorstelt. In het centrum van het plaatsje op de Grand’Place vinden we om 12u30 alles wat we nodig hebben: een bakker (waar we ons middagmaal kopen) en het café ‘Au Combattant’, waar we toestemming krijgen om onze koeken op te eten.
Het volgende plaatsje dat we passeren is Carnières, waar juist een markt bezig is op de centrale plaats. Onder een voortdurend druilerige regen gaan we verder naar het Bois des Vallées. Juist voor we dat betreden kruisen we een beekje met de naam Haine. Blijkt dus dat dit waterloopje haar naam gegeven heeft aan de provincie Hainaut, waar we ons nu bevinden. Midden in datzelfde bos na een lange klim loopt het dan mis ! De nieuwe route van de GR 12 slaat hier rechtsaf om dan later samen met de GR 412 na Anderlues terug op de oude route te komen. De route van onze (oude) topogids laat de GR verder doorlopen en witrode streepjes wijzen ook die richting uit, maar blijken later slechts een verbinding naar een treinstation weer te geven. Verderop beseffen we dan waarom de oude route veranderd is. Ze leidt ons op een bepaald moment op de berm van de drukke verkeersweg N59 en juist dan begint het hard te regenen. Nu we ons geëngageerd hebben op de oude route besluiten we om die verder te volgen. Daardoor moeten we wat verder de Rue de Marimont doorgaan, maar deze veldweg is al even niet meer gebruikt en het gras en fluitekruid staat hier erg hoog, zodat onze broeken helemaal doorweekt zijn.
Gelukkig brengt een fietspad ons terug op de goede weg en bij de terrils van Fontaine-l’Evêque zitten we terug op de GR 12. We houden de witrode streepjes nu goed in het oog en krijgen intussen nog een plensbui over ons heen net voor we Leernes bereiken om 16u50. Ook hier is er op de Place Degauque een soort van kermis bezig, maar er is op het moment geen persoon te zien. Die zijn om de regen te ontvluchten allemaal het plaatselijk café ingevlucht, zodat dat helemaal vol zit. Zo zijn we verplicht om hier niet rond te blijven hangen en de laatste 4 km onmiddellijk aan te vangen. Tussen Leernes en ons einddoel, de abdij van Aulne in de vallei van de Samber ligt er nog een beekje en een stevige heuvelrug. Dat wordt dus nog eens afdalen, nog eens klimmen (langs een mooi, schaduwrijk paadje weliswaar) en tenslotte in een bos nog eens een vrij steile, glibberige afdaling tot we ons einddoel in zicht krijgen. Het is 18u15 als we bij de Auberge de l’ Abbaye d’ Aulne aankomen. Het was een stevige wandeldag en de regen heeft het ons niet gemakkelijker gemaakt, maar we zijn er geraakt !
Abbaye d’ Aulne – Walcourt (27 km) : 4 mei 2026
Door een misverstand moeten we vandaag vertrekken zonder ontbijt. Dat is een tegenvaller, maar het vertrek door het prachtige Bois du Prince en Bois de la Gratiere maakt veel goed. Allerhande vogels laten zich horen. Door de vele regen van gisteren is het pad op sommige plaatsen erg glad geworden. Aan de rand van het bos komen we in een lange dreef terecht. Onder andere eik en esdoorn begeleiden ons naar het gehucht Le Bout Là-Haut. Hier moeten we de superdrukke N579 (Rue de Marchienne) oversteken voor we in het volgende bos terechtkomen. Dit bos doorkruisen we via een kaarsrechte dreef en dan blijkt maar weer eens dat ik me beter moet voorbereiden. De GR 12 en 129 slaan linksaf om via het station van Jamioulx een flinke omweg te maken. Een kleine berekening leert ons dat er via de nieuwe route bijna 4 km bijkomen ! We beslissen dan ook snel om de oude route te volgen via Odrimont.
Het is even zoeken, maar met de hulp van de Osmand app geraken we bij de Pont Roch tenslotte terug op de gebaliseerde route. Nu bevinden we ons in de vallei van de Eau d’Heure en die zullen we blijven volgen tot ons eindpunt vandaag in Walcourt. We zullen de rivier en de spoorlijn, waarop we straks naar huis zullen terugkeren, nog meerdere malen passeren vandaag. Net voor we het volgende dorp bereiken, verlaten we even de GR om in het centrum van Ham-sur-Heure-Nalinnes wat voedsel te zoeken. Het is al bijna 12u30 en op een lege maag kan je geen GR wandelen. Gelukkig is er in het centrum van het plaatsje een Louis Delhaize winkel en daar kunnen we ons bevoorraden. In de taverne Saint Roch op de Grand’ Place vinden we een tafel voor twee om de inwendige mens te versterken. We blijven niet te lang hier, want we hebben een trein te halen in Walcourt.
Als we Ham-sur-Heure verlaten bewonderen we nog even het kasteel dat sinds 1952 eigendom van de gemeente is en nu dienst doet als gemeentehuis. Langs een recent aangelegd fietspad komen we langs het station van Ham voor we de valleiwand opgestuurd worden. Na een flinke klim zitten we in het Bois Jacques, waar we langs een arboretum passeren. Ter hoogte van Cour-sur-Heure komen we voorbij een nieuwe wijk. We blijven een poos op hoogte, maar dalen na een tijd weer af in de vallei ter hoogte van Berzée. Terwijl we via een volgend fietspad richting Thy-le-Château wandelen, zien we voor ons donkere wolken samenpakken. We zullen het blijkbaar vandaag weer niet droog houden. Terwijl we in het centrum van Thy de impressionante muren en torens van het in de vorige eeuw gerestaureerde kasteel bewonderen, begint het te regenen en moeten we onze regenkledij terug aandoen. Oorspronkelijk valt de regen nog mee, maar als we op het plateau tussen de dorpen Thy en Pry terecht komen, krijgen we de volle laag ! Ondanks de paraplus worden we nat tot op het bot. Het panorama dat we volgens de topogids op dit moment kunnen bewonderen, kan ons niet echt bekoren.
De asfaltwegen zijn snel stromende beekjes geworden, maar gezien onze schoenen en sokken toch al doornat zijn, kan het ons niet schelen. We zijn het kleine dorpje Pry snel door en worden erna weer een bos en de heuvels in gestuurd. Het bospad ligt er zoals verwacht nat en erg glad bij. Het verwondert ons dat we nog enkele wandelaars met honden tegenkomen. Die zijn waarschijnlijk verrast door de plotse regenbui. Boven op de heuvelrug gekomen, beslissen we om van hier rechtstreeks richting station van Walcourt af te dalen. Via de Rue du Jardinet komen we bij een brug over de spoorlijn en even later bij het station van Walcourt. Het is 16u15 en we hebben dus nog een 25 minuten tijd voor de trein naar Charleroi komt. We kijken al uit naar het vevolg van de tocht naar de Franse grens en verder naar Parijs.